Quy định Ký quỹ (Margin) tại thị trường Việt Nam — VN-specific calibration

Quy tắc cơ sở (giờ phiên, T+2.5, lô 100, status flags, biên độ giá ±7/10/15%) đã được canonical hoá tại vn-market-mechanics/references/vn_trading_rules.md. File này tập trung vào chi tiết margin — phần mà các CTCK quyết định, không phải UBCKNN.

Nguồn UBCKNN (baseline)

Tham chiếu canonical: vn-market-mechanics/references/vn_trading_rules.md mục margin.

Tóm tắt rules:

• Cổ phiếu giao dịch < 6 tháng kể từ ngày niêm yết HOSE/HNX → không được cấp margin.
• Cổ phiếu thuộc diện Q-rated (Kiểm soát / Hạn chế / Tạm ngừng / Cảnh báo) → bị cắt margin ngay lập tức.
• Báo cáo tài chính soát xét bán niên / kiểm toán năm có ý kiến ngoại trừ hoặc lỗ → bị cắt margin.
• Tỷ lệ ký quỹ ban đầu tối thiểu 50% (CTCK cho vay tối đa 50% giá trị giao dịch).

Tỷ lệ thực tế tại các CTCK

Mỗi CTCK tự quyết định tỷ lệ cho vay (rate) dựa trên danh sách UBCKNN nhưng:

• Không vượt quá 50% đối với cổ phiếu trên danh sách margin chuẩn
• Mid-cap / Penny thường 10-30% hoặc không cho vay
• Blue-chip VN30 thường 40-50% (rate cao nhất)

CTCK	Số mã chấp nhận margin (trung bình)	Đặc điểm
TCBS	~250	List rộng nhất, Q-rated quy trình minh bạch
SSI	~220	Rate thấp hơn TCBS với mid-cap
VND	~200	Tier-3 nhiều, force sell aggressive
HCM	~180	Conservative, ít penny
VCI	~150	Premium broker, blue-chip only

Lưu ý: Số mã + rate thay đổi quarterly. CSV input cho vn_margin_monitor.py record phải lấy từ trang chính thức của CTCK hoặc bảng giá.

Q-rated semantics

Cờ Q-rated bao gồm:

1. Kiểm soát (Q) — Vi phạm công bố thông tin, BCTC trễ
2. Hạn chế (G) — Lỗ 3 năm liên tiếp hoặc EPS âm
3. Tạm ngừng — Yếu tố nghiêm trọng, không giao dịch
4. Cảnh báo (W) — Lỗ 1 năm hoặc EPS thấp

→ Tất cả không được cấp margin. Nếu đang vay, CTCK gọi vốn về (force-sell).

Hiện tượng Call Margin và Force Sell — rủi ro VN-specific

• Biên độ giá (HOSE ±7%, HNX ±10%, UPCOM ±15%) → khi cổ phiếu giảm sàn liên tục, position bị âm nhanh → CTCK gọi margin trong 1-2 ngày.
• Stop-loss "tự động" không tồn tại ở hầu hết CTCK truyền thống → call margin chỉ có thể bằng nhân viên hỗ trợ + bán manual.
• Call chéo — khi 1 mã bị kẹt thanh khoản, CTCK có quyền bán các mã khác trong danh mục để thu hồi nợ. → Risk cao nhất với portfolio concentrated.
• Cổ phiếu Q-rated đột ngột — vi phạm BCTC quý có thể bị cắt margin ngay; toàn bộ vị thế margin của mã đó phải đóng trong 3-5 ngày.

CSV schema cho vn_margin_monitor.py record

symbol,rate,note,as_of_date
FPT,50,,2026-05-13
VIC,30,Q-rated,2026-05-13
HPG,40,,2026-05-13
VHM,0,Suspended margin,2026-05-13

Cột	Bắt buộc	Mô tả
symbol	có	Mã cổ phiếu
rate	có	Tỷ lệ cho vay % (0-50). 0 = không cho vay
note	tuỳ chọn	Note tự do; nếu chứa "Q-rated", subcommand check --warn-q-rated sẽ surface warning
as_of_date	tuỳ chọn	Ngày snapshot. Mặc định = hôm nay (Asia/Ho_Chi_Minh)

Tham chiếu vn-market-mechanics

• vn_trading_rules.md — sessions, status flags, T+2.5
• vn_price_limits_orders.md — biên độ giá driving force-sell mechanic
• vn_fees_and_taxes.md — broker fee context

Cảnh báo skill use

• Skill này chỉ track, không dự báo. Khi CTCK ra thông báo cắt margin, dùng record để cập nhật trạng thái mới.
• Lịch sử thay đổi qua thời gian: dùng subcommand history (snapshot mỗi lần record → so sánh diff).